Powstanie wir polarny. Wpłynie na śnieg i mróz w zimie. Prognozy są niepokojące

Najnowsze prognozy oraz pomiary satelitarne wskazują, że w dalszej części września rozpocznie się cykliczne zjawisko powstania wiru polarnego. Ten głęboki niż znajdujący się w stratosferze będzie jednym z kluczowych czynników, który w zimie zdecyduje o opadach śniegu i falach mrozu lub jej łagodnym wydaniu, ale z ryzykiem wichury i orkanów nie tylko w Polsce i Europie, ale na znacznym obszarze północnej półkuli Ziemi. Aktualne dane są niepokojące.

Prognozowana temperatura w wirze polarnym, 12 września 2025

Wraz z nastaniem meteorologicznej jesieni oraz postępującym skracaniu dnia, w dalszej części września będziemy obserwować zaostrzającą się różnicę temperatury na Ziemi między regionami polarnymi i subtropikalnymi, które doprowadzą do corocznego odnowienia i powstania wiru polarnego. Ten ogromny obszar niskiego ciśnienia znajduje się nad biegunami, ale nas szczególnie interesuje na półkuli północnej. Rozciąga się w wyższych partiach atmosfery aż po stratosferę. Zwykle, gdy jest w sezonie zimowym silny i stabilny, to przynosi w wielu regionach, w tym w Polsce i Europie łagodną zimę, z rzadkimi śnieżycami i falami mrozów, gdyż współdziała z niższym wirem troposferycznym, czyli prądem strumieniowym. Wówczas utrzymuje się trwalsze oddziaływanie cyrkulacji strefowej z napływem łagodnych mas powietrza, ale rośnie ryzyko przechodzenia wichury, a nawet orkanów w trakcie zimy. Zimne powietrze jest wtedy trzymane mocno blisko bieguna i koła podbiegunowego.

Prognozowana temperatura w stratosferze w wirze polarnym, 16 września 2025

Problemy zaczynają się w trakcie sezonu zimowego, gdy w rejon wiru polarnego dociera nagłe ocieplenie stratosferycznego, które doprowadza do jego zaburzenia i osłabienia. Wówczas po takim zdarzeniu, zwykle w okresie około 1-5 tygodni, następuje silny incydent zimowy ze śnieżycami i mrozami w niektórych regionach północnej półkuli Ziemi. Z powodu zaburzenia cyrkulacji strefowej i niższego wiru troposferycznego, może dojść do dłuższego zablokowania takiego wzoru pogodowego nad danym regionem. Jest to zatem jeden z bardzo kluczowych czynników, który wpływa na pogodę w zimie, dlatego musimy skrupulatnie sprawdzać jego najnowsze prognozy rozwoju.

Prognozowany wir polarny z temperaturą w stratosferze, 21 września 2025

Początek odtworzenia wiru polarnego w tym sezonie jest spokojny i nie zmieni się znacząco w kolejnych dniach. Z prognoz modelu GFS wynika, że na poziomie izobarycznym 10 hPa znajdującym się na wysokości około 30 km w stratosferze, temperatura spada obecnie do około -54 st. C.  W dalszej części września w prognozach nie widać znaczących zmian i korekt, gdyż temperatura pod koniec września ma osiągać około -60/-57 st. C., czyli niewiele mniej od tej aktualnej. To oznacza, że początek odtworzenia wiru polarnego jest słaby i odbiega od normy o kilka st. C. Mamy więc sytuację bardzo podobną do zeszłego sezonu. Dla porównania, podczas apogeum rozwoju wiru polarnego, który najczęściej przypada między grudniem i styczniem lub w trakcie stycznia, temperatura spada w stratosferze na tej wysokości znacznie poniżej -90 st. C. O sile wiru polarnego świadczy jednak nie tylko temperatura, ale także prędkość wiatru z najwyższymi jego wartościami na zewnątrz od centrum niżu.

Sprawdź: Oberwania chmury zaleją domy. Spadnie 230 litrów wody. Będą ulewy i powodzie błyskawiczne w niżu

Prognoza wiru polarnego z zaznaczonym odniesieniem do normy (czerwona gruba linia) do października 2025

Aktualne prognozy zarówno ECMWF, jak również amerykańskie NOAA, nie przewidują szybkiego nastania silnego wiru polarnego. Sytuacja w kierunku jego wzmocnienia może się zacząć zmieniać bardziej zauważalnie dopiero w trakcie października i listopada, jednak obecne wskazania numeryczne przewidują, że wir polarny nawet do ostatniej dekady października będzie w pobliżu normy lub nieco poniżej. Niewykluczone więc, że będziemy mieć podobny sezon zimowy do poprzedniego, co oznacza, że pierwsze epizody zimowe w centrum Europy w rejonie Polski na nizinach pojawią się podczas jego zaburzeń między listopadem i grudniem, ale nie będą trwałe. Jeśli wir okaże się słaby i chaotyczny, to wtedy łatwiejsze będzie jego rozbicie, a co za tym idzie pojawią się nieco większe szanse na podmuchy zimy ze śniegiem i mrozem na nizinach. Kluczowy będzie więc termin tego zjawiska. Jeśli jednak wir polarny nagle się wzmocni, a to obserwowaliśmy w poprzednich latach zwykle w grudniu, to nadejście zimy ze śniegiem i trwalszym mrozem będzie się przeciągać i opóźniać coraz bardziej na drugą połowę sezonu, a nawet pod jej koniec lub nawet z epizodami już w trakcie meteorologicznej wiosny.

Zobacz: Przejdą silne wichury. Wiatr sięgnie 140 km/h. Uderzy cyklon z prądem strumieniowym

Źródło: DobraPogoda24.pl